Her yüksek tansiyon hastası ilaç kullanmak zorunda mı?

Hipertansiyon fark edildiğinde en sık sorulan sorulardan biri şudur: “İlaç kullanmadan tansiyonumu kontrol altına alabilir miyim?” Bu sorunun yanıtı hem evet hem de hayır olabilir. Cevap; tansiyonun düzeyine, eşlik eden hastalıklara ve kişinin genel risk durumuna bağlıdır.Bazı bireylerde yaşam tarzı değişiklikleri kan basıncını anlamlı ölçüde düşürebilirken, birçok hastada ilaç tedavisi organ hasarını önlemek için vazgeçilmezdir.

Her yüksek tansiyon hastası ilaç kullanmak zorunda mı?

Hayır. Özellikle:

• Yeni tanı almış,
• Kan basıncı hafif yüksek olan,
• Kalp, böbrek veya damar hasarı bulunmayan,
• Diyabeti olmayan,

kişilerde doktor kontrolünde belirli bir süre yaşam tarzı değişiklikleri denenebilir. Ancak tansiyonunuz 150/95 mmHg'nin üzerinde, böbrek hastalığınız, diyabetiniz, kalp hastalığınız veya inme öykünüz varsa çoğu zaman ilaç tedavisini geciktirmek doğru değildir.

Yaşam tarzı değişiklikleri tansiyonu ne kadar düşürebilir?

Bilimsel çalışmalar, doğru uygulanan yaşam tarzı değişikliklerinin ilaç kadar olmasa da önemli ölçüde kan basıncını azaltabileceğini göstermektedir.

Tuz tüketimini azaltın

Türkiye'de günlük tuz tüketimi önerilen miktarın yaklaşık iki katıdır. Günlük tuz tüketiminin 5 gramın altına düşürülmesi birçok hastada sistolik tansiyonda 5–8 mmHg düşüş sağlayabilir. En önemli gizli tuz kaynakları:

• Hazır gıdalar
• Salam, sucuk, sosis
• Turşu
• Peynir
• Zeytin
• Cips ve paketli atıştırmalıklar

Fazla kilolar tansiyonu yükseltir

Her 1 kilogram kilo kaybı kan basıncında yaklaşık 1 mmHg düşüş sağlayabilir. Özellikle bel çevresindeki yağlanmanın azaltılması tansiyon kontrolünü kolaylaştırır.

Düzenli egzersiz

Haftada en az:

• 150 dakika tempolu yürüyüş,
• bisiklet,
• yüzme

gibi orta şiddette aerobik egzersiz yapmak sistolik tansiyonu ortalama 5–8 mmHg azaltabilir. Egzersiz için spor salonuna gitmek şart değildir. Düzenli yürüyüş bile önemli fayda sağlar.

Sağlıklı beslenme

Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil ve yağsız proteinlerden zengin; doymuş yağ ve işlenmiş gıdalardan fakir beslenme tansiyon kontrolünde etkilidir. Özellikle potasyumdan zengin beslenme birçok kişide faydalıdır. Ancak böbrek hastalarında potasyum alımı mutlaka doktora danışılarak planlanmalıdır.

Alkol ve sigara

Aşırı alkol tüketimi kan basıncını yükseltir.Sigara ise tansiyonu doğrudan kalıcı olarak yükseltmese de damar sertliğini hızlandırır ve kalp krizi ile inme riskini belirgin artırır.

Uyku ve stres

Yetersiz uyku, yoğun stres ve özellikle uyku apnesi hipertansiyonun kontrolünü zorlaştırabilir.Geceleri horlama, nefes durması veya gündüz aşırı uyku hali olan kişilerde uyku apnesi araştırılması gerekebilir.

İlaçlar bırakılabilir mi?

Bu sorunun cevabı herkes için aynı değildir.Bazı hastalarda:

• kilo verilmesi,
• düzenli egzersiz,
• tuz kısıtlaması,
• sağlıklı beslenme

sonrasında ilaç dozu azaltılabilir veya bazı ilaçlar kesilebilir.Ancak bu karar yalnızca doktor kontrolünde verilmelidir.Tansiyon ilaçlarının kendi kendine bırakılması ciddi tansiyon yükselmelerine, kalp krizi veya inme riskinin artmasına neden olabilir.