Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) Nedir?

Hipertansiyon, kan basıncının sürekli olarak normalin üzerinde seyretmesidir. Çoğu zaman belirti vermediği için “sessiz düşman” olarak adlandırılır. Uzun süre kontrolsüz kaldığında kalp, beyin, böbrek ve gözler gibi hayati organlara zarar verebilir.Genel kabul gören değerler:

• Normal: < 120/80 mmHg
• Yüksek-normal: 120–129 / <80 mmHg
• Yüksek-normal olan ölçümler yakın takip edilmeli ve sebat ediyorsa doktora başvurulmalı

Hipertansiyon Neden Önemlidir?

Kontrolsüz hipertansiyon;

• Kalp krizi ve kalp yetmezliği
• İnme (felç)
• Böbrek yetmezliği
• Görme kaybı
  riskini belirgin artırır. İyi haber: Erken tanı ve doğru tedaviyle bu risklerin çoğu azaltılabilir.

Belirtiler Olabilir mi?

Çoğu hastada belirti yoktur. Nadiren:

• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Çarpıntı
• Burun kanaması
  görülebilir. Ancak bu belirtiler olmadan da tansiyon yüksek olabilir; bu nedenle düzenli ölçüm şarttır.

Kimler Risk Altında?

• Ailede hipertansiyon öyküsü
• Fazla kilo/obezite
• Hareketsiz yaşam
• Aşırı tuz tüketimi
• Sigara ve aşırı alkol
• Diyabet, böbrek hastalığı, uyku apnesi
• İleri yaş

Tanı Nasıl Konur?

• Doğru teknikle ölçüm (oturarak, 5 dk dinlenmiş, uygun manşon)
• Ev tansiyon takibi (günde 2 kez, 7 gün)
• Gerekirse 24 saatlik tansiyon holteri
  Tek bir ölçüm yeterli değildir; tekrar eden yüksek değerler tanıyı destekler.

Tedavi Nasıl Yapılır?

1) Yaşam Tarzı Değişiklikleri (Temel Basamak)

• Tuzu azaltın: Günde < 5 g (yaklaşık 1 çay kaşığı)
• Düzenli egzersiz: Haftada ≥ 150 dk tempolu yürüyüş
• Kilo kontrolü: %5–10 kilo kaybı bile tansiyonu düşürür
• Sigara bırakma, alkolü sınırlama
• Sebze–meyve ağırlıklı beslenme (DASH benzeri)

2) İlaç Tedavisi

Yaşam tarzı yeterli olmazsa hekim uygun ilacı/ilaçları planlar.

Önemli: İlacı düzenli alın; “kendim iyi hissettim” diye kesmeyin.

Evde Tansiyon Ölçümü İçin İpuçları

• Ölçümden önce kafein/sigara yok (30 dk)
• Sırtınız ve kolunuz destekli, ayaklar yere basmalı
• Aynı saatlerde, aynı koldan ölçün
• Sonuçları not edin ve hekiminizle paylaşın

Son Söz

Hipertansiyon kontrol edilebilir bir hastalıktır. Düzenli ölçüm, sağlıklı yaşam ve doğru tedaviyle uzun ve kaliteli bir yaşam mümkündür. Şüpheniz varsa ölçün; yüksekse gecikmeden bir sağlık profesyoneline başvurun.